Opschrijven in plaats van afschrijven
Circulariteit begint niet bij het scheiden van afval, maar bij de keuzes die je in de voorbereiding van een project maakt. Vanuit die overtuiging gingen wij samen met Elk Renovatie & Onderhoud aan de slag met de gevelrenovatie van 229 woningen aan de Berkenkamp in Enschede. Niet omdat het project daarom vroeg, maar omdat we ervan overtuigd zijn dat je alleen ontdekt wat mogelijk is door het daadwerkelijk te doen. Die gezamenlijke visie resulteerde in één van de meest grootschalige circulaire gevelrenovaties van Nederland.
Een sterke voorbereiding als basis
Met de Omgekeerd Bouwen-app hebben wij alle vrijkomende materialen digitaal geïnventariseerd, beoordeeld en voorzien van een passende circulaire bestemming. Deze gegevens zijn vervolgens gekoppeld aan de oogstkaart van Elk, waardoor beide methodieken elkaar versterken en één overkoepelend beeld ontstaat van alle vrijkomende materialen binnen het project. Zo weten we niet alleen wat er vrijkomt, maar ook wat ermee gebeurt, welke CO₂-besparing dat oplevert en welke werkwijze daarvoor tijdens de uitvoering nodig is. Geen dubbelingen, maar één visie die het werk praktisch en efficiënt laat verlopen.
Samen werken aan nieuwe kansen
Op het project wordt iedere gevel binnen één werkdag vervangen. Dat betekent dat de bestaande gevelelementen 's ochtends volledig worden uitgehesen, waarna direct de nieuwe gevel wordt geplaatst. Omdat de werkzaamheden plaatsvinden in een bewoonde wijk met beperkte ruimte, biedt de locatie geen veilige ruimte om de panelen daar te demonteren.
Daarom worden de complete gevelelementen in hun geheel uitgesneden, uitgehesen en per acht stuks opgeslagen in onze containerbakken. Deze bakken worden vervolgens naar de circulaire hub van Omgekeerd Bouwen gebracht. Door de demontage niet op de bouwplaats, maar in onze eigen werkplaats uit te voeren, creëren we rust, een veilige werkomgeving en voldoende ruimte om alle materialen zorgvuldig en volledig in schone stromen te scheiden.
Bij Omgekeerd Bouwen werken we nauw samen met het Leerplein Twente. Onder begeleiding van onze vakmensen en een vaste werkbegeleider van het Leerplein werken mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt mee aan de demontage. Zo krijgt niet alleen het materiaal een tweede leven, maar creëren we tegelijkertijd ook maatschappelijke waarde.
Voor iedere materiaalstroom de beste bestemming
De Trespa-gevelplaten aan buitenzijde van het element worden zorgvuldig verwijderd. Een klein deel wordt verwerkt tot circulaire huisnummerbordjes die symbolisch terugkeren in hetzelfde project. De overige platen worden gereinigd en klaargemaakt voor hergebruik. Samen met Elk wordt inmiddels gekeken naar een volgend project waarin deze materialen opnieuw kunnen
worden toegepast: dat zou de cirkel helemaal mooi rond maken. Van de kunststof kozijnen worden de exemplaren die nog in goede staat verkeren behouden voor direct hergebruik. Bij de overige kozijnen wordt het glas verwijderd en via Vlakglas Nederland gerecycled. Het kunststof wordt verwerkt tot grondstof voor nieuwe toepassingen. Door dit niet als afval te beschouwen en goed te scheiden, creëren we hoogwaardige verwerkingen. Het houten regelwerk wordt ontdaan van spijkers en via Omgekeerd Bouwen beschikbaar gesteld voor hergebruik. Mooie 5 x 7 regels komen vrij die perfect zijn toe te passen voor een tweede leven. Voor de vrijkomende glaswol is een samenwerking opgezet met Knauf Insulation. De isolatie wordt schoon vrijgemaakt, geperst bij ons op de werf voor efficiënt transport en in België gerecycled tot nieuwe glaswol.
Naast alle materialen uit de elementen komen ook grote hoeveelheden gevelstenen vrij. Uiteraard kiezen we ook hiervoor de meest hoogwaardige verwerking. De stenen worden zorgvuldig gebikt en krijgen via ReBrick een tweede leven in nieuwe projecten.
Ook voor materialen zoals sanitair, zonnepanelen, daktegels en andere vrijkomende bouwmaterialen zoeken we binnen het netwerk van Omgekeerd Bouwen naar een passende herbestemming. Door samen te werken met onze circulaire partners halen we zoveel mogelijk waarde uit iedere materiaalstroom. Zo verandert wat ooit als afval werd gezien in een waardevolle bron van nieuwe grondstoffen.
Circulair én efficiënt
Door vooraf slim te inventariseren, materialen zorgvuldig te scheiden en ieder team vanuit zijn eigen expertise te laten werken, verloopt de uitvoering efficiënt zonder concessies te doen aan de planning. Het resultaat is een aanzienlijke CO₂-besparing, maximale benutting van bestaande grondstoffen en een project waarin samenwerking, vakmanschap en maatschappelijke impact samenkomen.
Geen excuses, maar kansen
De Berkenkamp laat zien dat circulariteit niet afhankelijk is van een contracteis, extra tijd of een ruimere planning. Ook wanneer een project daar op het eerste gezicht weinig ruimte voor lijkt te bieden, zijn er altijd mogelijkheden om materialen opnieuw waarde te geven. Juist door goed samen te werken, slim voor te bereiden en verder te kijken dan de traditionele afvalstroom ontstaat een aanpak waarin duurzaamheid vanzelf onderdeel wordt van het project. Niet omdat het moet, maar omdat het kan. En daar houden we van!